Blijf op de hoogte

Overzicht

Sioo's boekenplank: De leider. Dat zijn wij.

Blogpost 5 Jul 2024

Om een podium te bieden aan de vele boeken die in ons netwerk tot stand komen, is Sioo’s boekenplank in het leven geroepen, een blogrubriek over boeken uit ons rijke netwerk van docenten en experts. Dit keer nemen we het zopas verschenen boek van een oude bekende bij Sioo onder de loep. Koen Marichal schreef De leider. Dat zijn wij. En wij vroegen hem wat we van dit boek mogen verwachten.

Als je Sioo kent en denkt aan literatuur over leiderschap, zal je vast ook de naam Koen Marichal te binnen schieten. Met meerdere wetenschappelijk onderbouwde boeken is deze leiderschapsexpert een gevestigde waarde. Maar wie dit nieuwste boek – De leider. Dat zijn wij. – openslaat met dezelfde verwachtingen, zal vreemd opkijken. Koen schrijft uiteraard ook dit keer over leiderschap, maar gooit het over een totaal andere boeg. ‘Ik zat al een tijdje op het idee te broeden,’ legt hij uit. ‘Alle vorige boeken waren minder toegankelijke, wetenschappelijke werken, vooral bedoeld voor een publiek dat professioneel bezig is met leiderschap, zoals coaches en organisatieadviseurs. Vrij zware kost dus. Mijn zonen, die 24 zijn en geïnteresseerd in wat ik doe, pakten die werken wel op, maar kwamen vaak niet verder dan het eerste hoofdstuk. Daarom wilde ik nu een boek schrijven dat breder is, voor iedereen die interesse heeft in dit onderwerp.’

Vijfennegentig mantra’s
Hoewel De leider. Dat zijn wij. bestaat uit ruim 200 pagina’s, is het een luchtig boek, onderverdeeld in vijf thema’s die elk 19 hoofdstukken hebben. Elk hoofdstuk heeft een slagzin – een mantra, zoals Koen het noemt – met een bijbehorend kort, op zichzelf staand verhaal dat vlot doorleest.
‘Het eerste thema is ‘jezelf leiden’, want dat is eigenlijk het beginpunt in leiderschap,’ vertelt Koen. ‘Het zelfbewust, intentioneel omgaan met mensen en opdrachten. Zolang je blijft handelen vanuit verwachting, vanuit verantwoordelijkheid en plicht, doe je de dingen omdat ze moeten. Maar als jouw ‘ik’ de boventoon gaat voeren omdat jij wil dat iets gebeurt, dan wordt leiderschap zichtbaar. Zelfleiderschap gaat over zelfcontrole, psychologische flexibiliteit, het in handen nemen van je eigen leven.’
Thema 2 – mensen leiden – en thema 3 – groepen leiden – gaan over invloed en impact hebben op anderen, mensen in beweging krijgen. ‘Al te vaak denken we daarbij alleen aan een businesscontext, maar het is veel uitgebreider dan dat,’ legt Koen uit. ‘Het kan bijvoorbeeld een dochter zijn die een familieraad belegt omdat ze iets moeilijks bespreekbaar wil maken. Of jonge activisten, ook dat zijn leidersfiguren die het voortouw nemen bij maatschappelijke thema’s. Alleen is de strijd die zij voeren meestal een verlies-verliesstrijd. Dit boek kan jongeren helpen nadenken over leiderschap nemen bij wereldthema’s. Er zijn namelijk andere manieren om dat in te vullen dan vanuit verzet en weerstand. En natuurlijk zijn deze twee hoofdstukken ook perfect toepasbaar op de context van organisaties.’

Afkeer van leiderschap
Hoofdstuk 4 – veranderingen leiden – verschaft inzichten over leiderschap bij verandering in een organisatie of maatschappelijke veranderingen. Ook hier komt duidelijk naar voren wat de bedoeling van Koen is: duidelijk maken dat leiderschap van ons allemaal is. ‘Leiderschap hoeft niet samen te hangen met een formele machtspositie. Ik wil met De leider. Dat zijn wij. iets proberen te doen aan de afkeer die sommigen voelen bij het woord ‘leiderschap,’ aldus Koen. ‘Als je kijkt naar de huidige maatschappelijke context, lijken mensen zich steeds meer af te keren van formele leiderschapsrollen, door ontgoocheling, of door onzekerheid en angst. Maar het is zo belangrijk dat we dat net niet doen, want dan geven we leiderschap uit handen. Dan haak je af en stap je in een slachtofferrol in plaats van de regie in eigen hand te houden. Leiderschap is echt niet alleen iets van machthebbers, het is voor iedereen die verantwoordelijkheid neemt en dat op een positieve manier tot een goed einde wil brengen.’
Het vijfde thema – het leven leiden – krijgt een meer vertikale dimensie: hoe groei je als mens, wat doet het leven met jou en hoe ga je daarmee om. Het is leiderschap op een meer existentieel niveau. ‘Dit zijn de grotere thema’s, waarmee ik wat meer mededogen wil brengen, wat meer menselijkheid terugbrengen in hoe we met elkaar omgaan,’ legt Koen uit. ‘Zelf heb ik voor dit thema veel gehad aan een van mijn leermeesters, Jerry Granelli. Behalve begenadigd percussionist was hij ook boeddhist en leerling van de eerste Tibetaanse monniken die naar het Westen zijn gekomen. Ik heb ontzettend veel van hem geleerd als het gaat over groeien als mens. Door hem ben ik ook anders gaan kijken naar de ontwikkeling van leiderschap. En ik hoop dat ik daarvan in dit boek iets heb kunnen meegeven.’

Inspirerende houvast
De leider. Dat zijn wij. is een verrassend en inspirerend boek, van het soort dat je binnen handbereik kunt hebben om af en toe open te slaan voor een nieuw idee. Dit werk zit tussen het professionele en algemeen filosofische in en is laagdrempelig genoeg dat het een zeer breed toepassingsveld heeft. Het laat zien dat leiderschap iets menselijks is, en ook iets dagdagelijks, een verantwoordelijkheid van ons allen. ‘Als dat idee in organisaties, en in de maatschappij, meer aanwezig zou zijn, zou er veel minder fout lopen,’ zegt Koen stellig. ‘Ik hoop dus dat dit boek het idee van collectief leiderschap kan stimuleren, op een toegankelijke en leuke manier. Het idee is dat mensen dit boek doorbladeren, op een uitspraak stuiten die blijft hangen, en met dat mantra aan de slag gaan. En na een paar weken of maanden het boek weer oppakken om een nieuw mantra te ontdekken. Het zou mooi zijn als mensen, telkens zij door het boek bladeren, getriggerd worden om er iets mee te doen.’


De leider. Dat zijn wij. van Koen Marichal
Uitgever: Pelckmans
ISBN 978-94-6383-471-1
Jaar: juni 2024
Pagina’s: 240

Het boek De leider. Dat zijn wij. van Koen Marichal is verkrijgbaar via boekwinkels en online webshops, zoals ook van de uitgever Pelckmans.

Koen Marichal is psycholoog, oprichter van Casa 19, expert leiderschap en docent bij Sioo (meestal in incompany-programma’s).

Om een podium te bieden aan de vele boeken die in ons netwerk tot stand komen, is Sioo’s boekenplank in het leven geroepen, een blogrubriek over boeken uit ons rijke netwerk van docenten en experts. Dit keer nemen we het zopas verschenen boek van een oude bekende bij Sioo onder de loep. Koen Marichal schreef De leider. Dat zijn wij. En wij vroegen hem wat we van dit boek mogen verwachten.

Als je Sioo kent en denkt aan literatuur over leiderschap, zal je vast ook de naam Koen Marichal te binnen schieten. Met meerdere wetenschappelijk onderbouwde boeken is deze leiderschapsexpert een gevestigde waarde. Maar wie dit nieuwste boek – De leider. Dat zijn wij. – openslaat met dezelfde verwachtingen, zal vreemd opkijken. Koen schrijft uiteraard ook dit keer over leiderschap, maar gooit het over een totaal andere boeg. ‘Ik zat al een tijdje op het idee te broeden,’ legt hij uit. ‘Alle vorige boeken waren minder toegankelijke, wetenschappelijke werken, vooral bedoeld voor een publiek dat professioneel bezig is met leiderschap, zoals coaches en organisatieadviseurs. Vrij zware kost dus. Mijn zonen, die 24 zijn en geïnteresseerd in wat ik doe, pakten die werken wel op, maar kwamen vaak niet verder dan het eerste hoofdstuk. Daarom wilde ik nu een boek schrijven dat breder is, voor iedereen die interesse heeft in dit onderwerp.’

Vijfennegentig mantra’s
Hoewel De leider. Dat zijn wij. bestaat uit ruim 200 pagina’s, is het een luchtig boek, onderverdeeld in vijf thema’s die elk 19 hoofdstukken hebben. Elk hoofdstuk heeft een slagzin – een mantra, zoals Koen het noemt – met een bijbehorend kort, op zichzelf staand verhaal dat vlot doorleest.
‘Het eerste thema is ‘jezelf leiden’, want dat is eigenlijk het beginpunt in leiderschap,’ vertelt Koen. ‘Het zelfbewust, intentioneel omgaan met mensen en opdrachten. Zolang je blijft handelen vanuit verwachting, vanuit verantwoordelijkheid en plicht, doe je de dingen omdat ze moeten. Maar als jouw ‘ik’ de boventoon gaat voeren omdat jij wil dat iets gebeurt, dan wordt leiderschap zichtbaar. Zelfleiderschap gaat over zelfcontrole, psychologische flexibiliteit, het in handen nemen van je eigen leven.’
Thema 2 – mensen leiden – en thema 3 – groepen leiden – gaan over invloed en impact hebben op anderen, mensen in beweging krijgen. ‘Al te vaak denken we daarbij alleen aan een businesscontext, maar het is veel uitgebreider dan dat,’ legt Koen uit. ‘Het kan bijvoorbeeld een dochter zijn die een familieraad belegt omdat ze iets moeilijks bespreekbaar wil maken. Of jonge activisten, ook dat zijn leidersfiguren die het voortouw nemen bij maatschappelijke thema’s. Alleen is de strijd die zij voeren meestal een verlies-verliesstrijd. Dit boek kan jongeren helpen nadenken over leiderschap nemen bij wereldthema’s. Er zijn namelijk andere manieren om dat in te vullen dan vanuit verzet en weerstand. En natuurlijk zijn deze twee hoofdstukken ook perfect toepasbaar op de context van organisaties.’

Afkeer van leiderschap
Hoofdstuk 4 – veranderingen leiden – verschaft inzichten over leiderschap bij verandering in een organisatie of maatschappelijke veranderingen. Ook hier komt duidelijk naar voren wat de bedoeling van Koen is: duidelijk maken dat leiderschap van ons allemaal is. ‘Leiderschap hoeft niet samen te hangen met een formele machtspositie. Ik wil met De leider. Dat zijn wij. iets proberen te doen aan de afkeer die sommigen voelen bij het woord ‘leiderschap,’ aldus Koen. ‘Als je kijkt naar de huidige maatschappelijke context, lijken mensen zich steeds meer af te keren van formele leiderschapsrollen, door ontgoocheling, of door onzekerheid en angst. Maar het is zo belangrijk dat we dat net niet doen, want dan geven we leiderschap uit handen. Dan haak je af en stap je in een slachtofferrol in plaats van de regie in eigen hand te houden. Leiderschap is echt niet alleen iets van machthebbers, het is voor iedereen die verantwoordelijkheid neemt en dat op een positieve manier tot een goed einde wil brengen.’
Het vijfde thema – het leven leiden – krijgt een meer vertikale dimensie: hoe groei je als mens, wat doet het leven met jou en hoe ga je daarmee om. Het is leiderschap op een meer existentieel niveau. ‘Dit zijn de grotere thema’s, waarmee ik wat meer mededogen wil brengen, wat meer menselijkheid terugbrengen in hoe we met elkaar omgaan,’ legt Koen uit. ‘Zelf heb ik voor dit thema veel gehad aan een van mijn leermeesters, Jerry Granelli. Behalve begenadigd percussionist was hij ook boeddhist en leerling van de eerste Tibetaanse monniken die naar het Westen zijn gekomen. Ik heb ontzettend veel van hem geleerd als het gaat over groeien als mens. Door hem ben ik ook anders gaan kijken naar de ontwikkeling van leiderschap. En ik hoop dat ik daarvan in dit boek iets heb kunnen meegeven.’

Inspirerende houvast
De leider. Dat zijn wij. is een verrassend en inspirerend boek, van het soort dat je binnen handbereik kunt hebben om af en toe open te slaan voor een nieuw idee. Dit werk zit tussen het professionele en algemeen filosofische in en is laagdrempelig genoeg dat het een zeer breed toepassingsveld heeft. Het laat zien dat leiderschap iets menselijks is, en ook iets dagdagelijks, een verantwoordelijkheid van ons allen. ‘Als dat idee in organisaties, en in de maatschappij, meer aanwezig zou zijn, zou er veel minder fout lopen,’ zegt Koen stellig. ‘Ik hoop dus dat dit boek het idee van collectief leiderschap kan stimuleren, op een toegankelijke en leuke manier. Het idee is dat mensen dit boek doorbladeren, op een uitspraak stuiten die blijft hangen, en met dat mantra aan de slag gaan. En na een paar weken of maanden het boek weer oppakken om een nieuw mantra te ontdekken. Het zou mooi zijn als mensen, telkens zij door het boek bladeren, getriggerd worden om er iets mee te doen.’


De leider. Dat zijn wij. van Koen Marichal
Uitgever: Pelckmans
ISBN 978-94-6383-471-1
Jaar: juni 2024
Pagina’s: 240

Het boek De leider. Dat zijn wij. van Koen Marichal is verkrijgbaar via boekwinkels en online webshops, zoals ook van de uitgever Pelckmans.

Koen Marichal is psycholoog, oprichter van Casa 19, expert leiderschap en docent bij Sioo (meestal in incompany-programma’s).